Слободата е право. А за да се зачува таа слобода – право, човекот мора секогаш да е етички подготвен да се стави во одбрана на таа природно – историска вистина.
Одговорноста на човекот како член, или како член на државната заедница, или како пред меѓународното право и судот како член на колективното човештво се овие: Прво, тој е одговорен пред себе, својата совест, своите мисли; второ пред граѓанските закони, законската правда – јавното мислење; трето пред меѓународното право – судот на колективното човештво и четврто на историјата.
Лична одговорност; тоа е најстрашно, тоа е одговорноста пред себе, својата совест и мисли. Таа страшна одговорност може благовремено да се ублажи, со признавање на чинот и престапот, со покајание, каде што ветува дека нема да се повтори. Но, истото може да го доведе човекот до грижа на совест, што го води до очај, да се измачува себеси, до ужас и лудило и самоубиство. Личната одговорност е обврзана како член на државната заедница и пред државно – законската правда и јавното мислење. Трето, одговорноста на човековата личност како чинител на колективната заедница и четврто, на судот на историјата е одговорност за војната и уништувањето на меѓународниот – социјален мир. Но и двете се поврзани со првото, со личната одговорност.
![](https://publicitet.mk/wp-content/uploads/2024/06/002.jpg)
Човековото право е природно – етичко право, право на живот. Да го немаше човекот, ќе имаше само природно – етички закони. А со појавата на човекот се јавува и неговото право, кое природата сама по себе го условила, за појавата на човекот. Дека неговото право на живот е природно – етички закон, се гледа и воедно очигледен доказ за тоа е, дека во природата ги имало сите услови за живот, со кои природата се погрижила да го обезбеди опстанокот на човекот. И штом се појавил човекот и сознал што е живот и неговото лично право на живот и веќе свесно сочувствувал, ја доживеал и ја сфатил целта на животот и обврската со која го стекнал тоа право. Затоа, природата му ја поставила оваа обврска, од која произлегува и неговата должност кон природата и животот. И преку тој природно – етички закон го сочувствуваше, го доживеа и го разбра мудриот триумвират; прво, обврската и должноста, која се стекнува во него и зрачи од него и се шири на сè околу него во природата – животот. А тој, човекот воодушевен со тоа што го сочувствува во себе, со тој правен, природно – етички фактор, со законодавецот на законот, со тој историски авторитет на животот, со веќе стекнатото искуство и разбирање, го подарува својот дух и срце, со вистината. И тоа беше првото откровение и појавување на Бога – семудриот творец во човекот, природата и вселената, каде што самиот семудри творец се пројавува со својот авторитет, принцип и сочувствува и доживува сè во него, во своето право. Штом човекот дошол до такво искуство, разбирање и знаење, почувствувал дека е обврзан со должност и со права, преку природата и дека е одговорен пред првиот творец – Бога.
Пишува
![](https://publicitet.mk/wp-content/uploads/2024/06/003-686x1024.jpg)
Академик д-р Миле Д. Миќуновиќ од Охрид
Публицитет.мк