Кога зборуваме за иднината на еврото, има две клучни прашања: дали Грција навистина ќе ја напушти “непобедливата” заедничка валута и ако тоа се случи, како ќе се одрази тоа врз вредноста и одржливост на еврото.
Според повеќето економисти на референдумот во врска со предлогот на доверителите гласањето на грчкото население всушност требаше да одлучи дали земјата да остане дел од еврозоната.
Според економистите на Citigroup ситуацијата допрва ќе се влошува: Грција не успеа да го плати придонесот кон Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) минатиот вторник и ќе се соочи со дополнителни ограничувања од ЕЦБ за пристап до итната нејзина ликвидна поддршка.
На крајот на краиштата земјата ќе биде принудена да воведе построга контрола на капиталот.
Негативниот глас на референдумот веројатно ќе го забележи првиот чекор кон отфрлање на еврото, бидејќи “нема индикации дека Тројката е подготвена да и обезбеди на Грција подобар договор”, велат економистите од Societe Generale.
Многу аналитичари во моментов го споредуваат Grehit со “моментот Lehman” во Европа, потсетувајќи на банкрот на историската банка од Волт стрит чиј колапс стана катализатор на финансиската епидемија во 2008 година.
Излегувањето на Грција од еврозоната ќе предизвика опасен преседан, покажувајќи дека европското членство е всушност соборливо и на тој начин ќе го зголеми ризикот од излез на други послаби членки како Шпанија и Италија. Стравувањата за “зараза” можат да ги зголемуваат и трошоците за задолжување во земјите од периферијата.
“Исклучително важно ќе е ако ефектите на заразата врз периферните пазари се значителни”, коментира Јенс Нордвиг, управен директор на одделот за девизни истражувања во Номура. Како тој, така и други економисти и стратези сепак останува оптимист дека кризата нема да излезе надвор од контрола.
“Клучниот момент овде е дека политичката ситуација во остатокот од периферијата е радикално поинаква од онаа во Грција”, вели Нордвиг. Тој додава дека затоа и механизмите на европските институции ќе продолжат да работат како ефикасна превентивна мерка за други ранливи земји, ако политичка зараза биде избегната.
ЕЦБ докажала дека успешно успева да се справи со кризи и има механизми со кои да ги смирува пазарите, купување хартии од вредност преку квантитативно олеснување, вербална интервенција и други програми за ликвидност, како долгорочни рефинансирачки операции (ЛТРОс).
Во неделата централната банка соопшти дека Управниот совет ја следи внимателно ситуацијата на финансиските пазари и е решен да ги искористи сите можни инструменти во рамките на својот мандат. Волт стрит очигледно, исто така, смета дека европските власти имаат доволно механизми со кои да ја спречат паниката.
“Од практична гледна точка, додека ЕЦБ користи квантитативно олеснување, штетата на пазарите на суверените можат да бидат дефинирани”, изјави Ерик Нилсен, главен глобален економист кон Уникредит, додавајќи дека ако овој механизам сепак запре, постои и можноста за откриени готовински трансакции (ОМТ).
“Тоа е криза, која во основата е предизвикана од грчката влада”, изјави уште Нилсен. Според него, ако Грција ја напушти еврозоната, тоа ќе биде одлука донесена од нацијата и не значи дека Европа ја исфрлила земјата од монетарната унија.
На краток рок може да има период на несигурност, кој ќе му натежне на еврото, како што веќе стана јасно во Азија, каде единствената валута падна за повеќе од цент.
“Наша основна линија е првично движење кон нивоа од 1,10. Но нема да има големи движења потоа, а може да има и пресврт, ако ефектите од заразата се покажат контролирани без непотребна интервенција од ЕЦБ по меката вербална интервенција од неделата “, изјави Нордвиг.
На крајот сепак Њалл Стреет смета дека политичката посветеност кон заедничката валута заедно со поддршка на решавачката централна банка ќе го отворат патот кон посилна и обединета евра – со или без Грција.
Извор: Фактор. Мк
